သူတို႕ဘက္က
တစ္လႀကိဳမေျပာလို႕ေကာ ေလ်ာ္ေၾကးေတာင္းမလို႕လား ေတာင္းပန္ပါတယ္
အလုပ္အရမ္းမ်ားေနလို႕ ေမ့သြားလို႕ပါဘာညာနဲ႕ ေလေျပေလးေတြ ေပးလိမ့္မယ္။
မေက်နပ္လို႕ တိုင္တဲ့သူရွိမွာေပါ့ကြာလို႕ အထြန္႕တက္ဦးမလား
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သံုးလစာေလး ေလ်ာ္ေၾကးရဖို႕အေရးနဲ႕ အရွည္အရွည္ ျဖစ္ၿပီး
အင္ဂ်ီအိုေလာကမွာ အလုပ္ရဖို႕ တက္လမ္းပိတ္မွာ စိုးရိမ္ၾကလို႕
ၿငိမ္သြားၾကတာမ်ားတယ္။ ငါ့ကို အဲ့လိုလုပ္လို႕ကေတာ့ ILO
ပါတက္တိုင္ပလိုက္မယ္၊ ငါ့ဘာေကာင္မွတ္လဲ အစရွိသျဖင့္ ဆင္ဖမ္းမယ္၊
က်ားဖမ္းမယ္နဲ႕ ႀကိမ္း၀ါးၾကတဲ့သူမ်ားလည္း ရွိပါတယ္။ အႏွီဆရာသမားမ်ားလည္း
ကိုယ္တိုင္ႀကံဳရတဲ့အခ်ိန္ၾကရင္ ဆင္ဖမ္းဖို႕ က်ားဖမ္းဖို႕ေနေနသာသာ
ဟိုကလာတဲ့ ေလေျပေလးနဲ႕တင္ ပုရြတ္ဆိတ္ကိုက္ ျဖဳတ္ကိုက္တာနဲ႕ ေသသြားၾကပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက
တစ္မ်ိဳးတီထြင္စမ္းသစ္ၾကေသးတယ္ခင္ဗ်။ ဥပမာဗ်ာ ဒရိုင္ဘာတစ္ေယာက္ကို
ဒီလကုန္လို႕ ကြန္ထရက္ရပ္ရဖို႕ ရွိလာၿပီဆိုပါေတာ့ အႏွီဒရိုင္ဘာကို
ခြင့္လက္က်န္ေတြ အကုန္ယူခိုင္းတယ္။ အႏွီဒရုိင္ဘာက အဲ့ဒိခြင့္မယူရင္
သူတို႕က ပိုက္ဆံျပန္အမ္းရမွာစိုးလို႕တဲ့။ မယူဘူးလို႕ အထြန္႕တက္ခိုင္းမလား၊
သြားမတိုက္တြန္းနဲ႕ ခင္ဗ်ားလူမိုက္ျဖစ္သြားမယ္၊ သူတို႕ရဲ႕ အနာဂတ္
အင္ဂ်ီအိုေလာကမွာ အလုပ္မရမွာကို ပိတ္ပင္တဲ့သူလို႕ သတ္မွတ္ၿပီး မိတ္ေဆြကေန
ရန္သူျဖစ္သြားမယ္။ ဟုတ္တယ္ေလ ေနာက္အလုပ္ေလွ်ာက္ရင္ အရင္လုပ္ခဲ့တဲ့အလုပ္က
ေထာက္ခံခ်က္ေလး လိုေသးတယ္။ ခင္ဗ်ားက ခြင့္အတင္းယူခိုင္းတာမယူရင္
သူတို႕ကလည္း ေနာက္အလုပ္က ခန္႕ခါနီး ခင္ဗ်ားကို ဘယ္လိုေနလည္း လွမ္းေမးရင္
အထက္လူႀကီးစကား မလိုက္နာဆိုတဲ့ စကားတစ္ခြန္းနဲ႕တင္ ခင္ဗ်ား
အလုပ္ရဖို႕မစဥ္းစားနဲ႕ေတာ့။

ကဲကြာ အဲ့ဒိဒရိုင္ဘာမွာ ခြင့္ရက္မရွိေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူးလားလို႕ ေမးမလား၊ က်န္တဲ့ဒရိုင္ဘာေတြ နာၿပီေပါ့။ သူတို႕ရဲ႕ ခြင့္လက္က်န္ေတြကေန  လွည့္ပါတ္ၿပီး
ယူခိုင္းေတာ့တယ္။ က်န္ဒရိုင္ဘာမ်ား ခြင့္ယူေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကြန္ထရက္နားမဲ့
ဒရိုင္ဘာက အျခားခြင့္ယူသူမ်ားရဲ႕ ကားကို လွည့္ပတ္ေမာင္းတာေပါ့။
သူတို႕အေခၚေတာ့ ၀ရလီဗင္ေပါ့ အစား၀င္ေမာင္းတဲ့သေဘာ။ မင္းကြာ
သူတို႕ခြင့္သူတို႕ ယူတာ မနာလိုစရာရွိလားကြလို႕ ေမးဦးမလား၊ ေနာင္မွာ
ခြင့္ယူစရာမရွိရင္ေတာ့ ဘာမွမျဖစ္ဘူးေပါ့။ က်န္ခဲ့တဲ့ ဒရိုင္ဘာေတြထဲက
လိုအပ္လို႕ အေရးေပၚ ခြင့္ရက္ရွည္ယူဖို႕ ေနာင္မွာ ႀကံဳလာရင္လား
လက္က်န္ခြင့္နဲ႕မေလာက္ရင္ Without Pay Leave ယူလိုက္ေပါ့လို႕ပဲ
ေျပာစရာရွိတာေပါ့။

မင္းကြာ
ငါတို႕အိမ္ေဘးက အစ္ကိုႀကီး သူတို႕အဖြဲ႕က ႏိုင္ငံျခားမွာအစည္းအေ၀းလႊတ္လို႕
သြားတက္ရတယ္ကြ မေကာင္းတာေတြခ်ည္း မေရးပါနဲ႕လို႕ ေျပာမလို႕လား၊
အဲ့ဒိသြားရတဲ့သူ အရမ္းကံေကာင္းတယ္လို႕ မွတ္လိုက္။ ထီထိုးမယ္ေတာ့
မစဥ္းစားနဲ႕ ဘာလို႕လည္းဆိုေတာ့ သူ႕ႏိုင္ငံျခားသားေကာင္းလို႕ သူသြားရတာ။
အဲ… အဲ့ဒါေတြအားၾကၿပီးမ်ား ႏိုင္ငံျခားသားေတြ အကုန္ေကာင္းတယ္လို႕
မွတ္ယူေလမလား၊ ေဆာရီးပဲ မိတ္ေဆြ ေနာက္ပိုင္းမွာ အသင္မွားတယ္ဆိုတာ
ေတြ႕လိမ့္မယ္။ ညေရးမ်ားလည္း မွတ္ထားေနာ္ ျဖဴျဖဴျမင္ အထင္မႀကီးနဲ႕ သိရား
ကိုရီးမိုက္ အသားမဲလို႕ ေျပာတာဟုတ္ဘူး… အဟဲ ေၾကျငာ၀င္လိုက္တာ။
နာဂစ္ႏွမပ်ိဳ ၀င္ေမႊသြားေလေတာ့ ဧရာ၀တီ စပါးက်ီႀကီး ျဖဴကာျပာကာ
ၾကသြားခ်ိန္မွာ အႏွီအဖြဲ႕ေတြ႕က ဆရာသမားမ်ား မမမ်ား အေတာ္ ခိုင္သြားတာ
အမ်ားသိမွာပါ။

နာဂစ္ႀကီး၀င္လို႕
တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္မွာ UN က ကမကထလုပ္လို႕ နာဂစ္တုန္းက အေတြ႕အႀကံဳရွိ
ျမန္မာႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသူမ်ားကို တစ္ဘက္ႏိုင္ငံမွာ ေခၚလို႕ အာရွရဲ႕
နာမည္ႀကီးစာရင္း၀င္တဲ့ တကၠသိုလ္တစ္ခုမွာ ေနာင္ အဲ့ဒိလို သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေတြ
ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရင္ ထိေရာက္စြာ အကူအညီေပးႏိုင္ရန္ ရက္တိုသင္တန္းတက္ခိုင္းၿပီး
ဒီပလိုမာေပးဖို႕ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒိအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းကေန
စိတ္ပါ၀င္စားသူမ်ား တက္ႏိုင္ရန္အတြက္ စာရင္ေပးရန္ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးရဲ႕
အႀကီးဆံုးဆိုတဲ့ (တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ သံုးစားမရလို႕ အႀကီးဆံုး ရာထူးေပးထားသလား
မွတ္ရေလာက္ေအာင္ ေတာ္တယ္ဗ်ာ) အျဖဴေကာင္မ်ားစီ အီးေမးလ္လွမ္းပို႕ပါတယ္။
မင္းကြာ မဟုတ္တာေလွ်ာက္မေျပာနဲ႕ မေခၚပါဘူးလို႕ ျငင္းဦးမလား၊
မိုက္မိုက္သူငယ္ခ်င္း ေစာလိႈင္စီမွာ အဲ့ဒိအီးေမးလ္ အခုထိ သိမ္းထားေသးတယ္။

သူက
အဲ့ဒိအီးေမးလ္ေတာင္ သိမ္းထားႏိုင္မွေတာ့ သူ႕လူႀကီးေကာင္းလို႕လို႕
အထင္ႀကီးမိသလား မွားမယ္မိတ္ေဆြ။ ဟိုေခ်ာင္ ဒီေခ်ာင္ကေန ကံေကာင္းလို႕
အဲ့အီးေမးလ္သူရေတာ့ ပရင့္ထုတ္ အဲ့စာရြက္ကိုင္လို႕ အႏွီ အႀကီးဆံုးဆိုေသာ
အျဖဴေကာင္စီ ခ်ီတက္သြားေလရဲ႕။ မင္းဒီစာ ဘယ္ကရတာလဲ ဘာလဲဆိုၿပီး တရားခံစစ္
စစ္ၿပီးသကာလ ဘယ္လိုမွ အျပစ္တင္မရတဲ့အခါမွသာ မင္းတက္ခ်င္တက္ေလဆိုၿပီး
စိတ္မပါတပါ တိုက္တြန္းရွာတယ္။ အဲ့ဒါနဲ႕ ေစာလိႈင္လည္း တက္တာေတာ့ ဟုတ္ပါၿပီ၊
ဟိုမွာေနဖို႕ ထိုင္ဖို႕ ဘယ္လိုစီစဥ္ေပးမွာလဲ ဘာလဲနဲ႕ေမးလိုက္ေတာ့ ေအးကြာ
ငါ စီမံနဲ႕တိုင္ပင္ေပးမယ္ဆိုလို႕ ေစာလိႈင္တစ္ေယာက္ အားတက္သေရာ
ပါ့စပို႕ေတြဘာေတြ ေလွ်ာက္ထားတာ၊ ရံုးခ်ဳပ္က ဘတ္ဂ်က္ခ်မေပးေသးလို႕
ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ ေလွ်ာ္လိုက္ပါကြာ ေနာက္တစ္ေခါက္တက္ေပါ့ဆိုတဲ့စကားနဲ႕
ပါ့စပို႕လက္မွာ ကိုင္ထားေလရဲ႕။

အမယ္
အဲ့ဒိအျဖဴဆိုတဲ့အေကာင္ေတြကလား ယူလိုက္တဲ့ ခြင့္ေတြ တစ္ႏွစ္မွာ ေလးလေလာက္
ရွိတယ္။ ဆင္ေျခကလည္း ရွိေသး ဗီဇာသက္တန္းကုန္သြားလို႕ ခဏျပန္တာဆိုတာက
တစ္မ်ိဳး။ သူတို႕ဆို သြားတက္လိုက္တဲ့ အစည္းအေ၀းေတြ အင္ပရုမန္႕
(Improvement) ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႕ က်င္းပတဲ့သင္တန္းေတြဆိုတာ
မိုက္မိုက္တို႕ရန္ကုန္က ဘပ္စ္ကားေတြ ျပည့္ၾကပ္ျငပ္သေလာက္ သူတို႕မွာလည္း
ဆကပ္ဂ်ဴးေတြ (Schdule ေနာ္ အသံထြက္ေရးထားလို႕ တစ္မ်ိဳးထင္မွာစိုးလို႕
ဘိုလိုနည္းနည္း ထည့္မႈတ္ထားတာ) အျပည့္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။ ဟ အဲ့ဒါဆို အျဖဴေတြက
မေကာင္းဘူးေပါ့လို႕ ေျပာမလို႕လား ေကာင္းတဲ့အျဖဴမ်ားၾကျပန္ေတာ့လည္း
မိုက္မိုက္တို႕လူမ်ိဳးနဲ႕ မတည့္ျပန္။ ေတြ႕ဖူးတဲ့ တစ္ေယာက္ဆို
အရမ္းသေဘာေကာင္း၊ ျမန္မာေတြအေပၚလည္း နားလည္မႈအျပည့္ရွိေလရဲ႕။
အဲ့လိုလူမ်ိဳးၾကျပန္ေတာ့လည္း ေရႊျမန္မာမ်ားက သူ႕ၾက အခြင့္အေရးပိုေပးတယ္၊
ငါ့က်နည္းတယ္၊ ဟိုတစ္ေယာက္ၾက မ်က္ႏွာသာေပးတယ္ ဘာတယ္ညာတယ္နဲ႕ ေနာက္ကြယ္ကေန
ပယ္ပယ္နယ္နယ္ တိုင္စာေတြနဲ႕ တြယ္လိုက္ေတာ့ ဟုိခင္မ်ာလည္း စိတ္ညစ္လို႕
ျပန္ေျပးေလရဲ႕။

ဟာကြာ
မင္းကလည္း အဲ့လိုမေျပာပါနဲ႕ ငါတို႕အိမ္ေဘးက ညီမေလးတစ္ေယာက္ဆို
အင္ဂ်ီအိုမွာလုပ္ေနတာ ညဘက္ဆို ေနာက္ၾကမွ ျပန္ရတာကြ၊ သူတို႕အဲ့ေလာက္
အလုပ္မ်ားတာလည္း ထည့္ေရးဦးလို႕ ေျပာဦးမလား၊ ဟုတ္ကဲ့ အလုပ္အိုဗာတိုင္
ဆင္းရတာေတာ့ ရွိပါတယ္၊ တကယ္အလုပ္မ်ားတဲ့သူလည္း ရွိပါတယ္၊
စာရင္းစစ္တို႕ဘာတို႕ လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အလုပ္မ်ားတတ္ၾကပါတယ္။
က်န္တဲ့အခ်ိန္ေတြလား ပါတီတက္ေနတာရယ္ အျဖဴကိုကိုမ်ားစီမွာ
အိုဗာတိုင္ဆင္းတာရယ္ ရွိသဗ်ား။ တစ္ခ်ိဳ႕ေရႊမမမ်ားက (ျမန္မာကို ေရႊလို႕
ေခၚတာကို ေျပာတာေနာ္) အျဖဴကို ပိုင္ေအာင္ေပါင္းလို႕ လုပ္ခ်င္တာလုပ္လို႕
ရေအာင္ၾကံေဆာင္ၾကတယ္ဗ်ာ။ ကိုယ္ ရင္းရမလား လာထားပဲ။ အဲ
ကိုယ့္ျမန္မာအခ်င္းခ်င္း အဲ့လိုလားလို႕ သြားေမးမလား လုပ္လိုက္မိတ္ေဆြ
ပါးရွစ္စိပ္ကြဲတဲ့အျပင္ အမ်ိဳးသမီး စြမ္းေဆာင္ရွင္နဲ႕ အတိုင္မခံရရင္ေတာင္
ကံေကာင္းတယ္လို႕ မွတ္ၿပီး အဲ့ဒိေန႕ ထီသာထိုးလိုက္။

တစ္ခါက
မိုက္မိုက္လည္း အလုပ္အားတာနဲ႕ ညီငယ္ စိန္လင္းေအာင္ ေမာင္းတဲ့ ကက ကားနဲ႕
အေဖာ္လိုက္ဘူးေတာ့ ၾကံဳတာေလး ေဖာက္သည္ခ်လိုက္ပါ့မယ္။
ေန႕လည္ပိုင္းမွာကားကို အဆိုပါ အင္ဂ်ီအိုရံုးေရွ႕ကေန မမတစ္ေယာက္နဲ႕
အျဖဴတစ္ေယာက္ ငွားတယ္ခင္ဗ်။ ငွားတာကေတာ့ ရွစ္မိုင္နားက အျဖဴေနတဲ့အိမ္ကို
သြားဖို႕ပါပဲ။ မိုက္မိုက္တို႕ကို အဂၤလိပ္စကား ေလးစိပ္ကြဲေအာင္ေတာင္
မတတ္တဲ့သူေတြလို႕ မွတ္ယူထားတဲ့ အဆိုပါ မမက အလုပ္အေၾကာင္းေတြ ကားေပၚမွာ
အျဖဴေကာင္ကို ေျပာပါေတာ့တယ္။ စကားမ်ားကေတာ့ မင္းလက္မွတ္ထိုးေပးပါ အဲ့ဒါမွ
သူတို႕ဘာမွ မေျပာရဲမွာ ဒါဆို စာရင္းကိုက္တာလည္း အဆင္ေျပပီ ဘာညာေပါ့။
သူတို႕အေျပာအရ ကြာျခားတဲ့ ပိုက္ဆံအေမာင့္က သိန္းရာဂဏန္းနီးပါဗ်။ အဲ့ဒါနဲ႕
အျဖဴေကာင္ကလည္း အိုေကေလ မင္းအလုပ္ အဆင္ေျပေအာင္ ငါၾကည့္လုပ္ေပးပါ့မယ္
ဘာညာနဲ႕ ျပန္ေျပာရင္း အိမ္မျပန္ေသးဘူး တစ္ေနရာသြားနားမလား
လို႕စကားစလိုက္တာ မမက ဟိုတယ္တစ္ခုကို ေမာင္းခိုင္းလိုက္ပါတယ္။

ဟိုတယ္ေရွ႕ေမာင္းပို႕ၿပီးခ်ိန္မွာ
မိုက္မိုက္တို႕ကို ေစာင့္ခိုင္းလို႕ ေစာင့္ေနခဲ့ရေသးတယ္။ ဒီေန႕ေတာ့ ကားခ
ၿမိဳးၿမိဳးျမတ္ျမတ္ ရပီတဲ့ စိန္လင္းေအာင္က ေျပာလို႕ မိုက္မိုက္ ေတာင္
အျပန္ဘီယာတိုက္လို႕ ေျပာလိုက္ေသး။ တစ္နာရီေက်ာ္ေက်ာ္မွာ ႏွစ္ေယာက္သား
ျပန္ဆင္းလာတာ ေတြ႕လို႕ အျဖဴေကာင္ကို အရင္ျပန္လုိက္ပို႕တယ္။ အႏွီမမကို
ေနာက္ၾကည့္မွန္က ၾကည့္လိုက္ေတာ့ မ်က္၀န္းမွာ မ်က္ရည္စေတြနဲ႕။
အျဖဴေကာင္ကလည္း အက်င့္မရွိေသးလို႕နာတာပါ ေနာင္ဆိုဘာမွ မျဖစ္ပါဘူး ဘာညာနဲ႕
ေျပာေနတာ ၾကားလိုက္ေသးတယ္။ အျဖဴေကာင္ ဆင္းသြားၿပီးေတာ့ အဆိုပါ မမက
ေဆးခန္းတစ္ခုကို ၫႊန္လို႕ ေမာင္းပို႕ရေသးတယ္။ ေဆးခန္းမေရာက္ခင္မွာ အႏွီမမ
ဂဏွာမၿငိမ္လို႕ ေနာက္ၾကည့္မွန္ကေန ၾကည့္လိုက္ေတာ့
မ်က္ရည္ေတြက၀ဲေနတဲ့အျပင္၊ သူ႕ခမ်ာ ေကာင္းေကာင္းမထိုင္ႏိုင္ရွာဘူး။
ဖင္တၾကြၾကြနဲ႕၊ ေနာက္ေဖးသြားတဲ့ ေနရာကို စမ္းစမ္းေနတာ ေတြ႕လိုက္ရေတာ့မွ
မိုက္မိုက္တို႕လည္း ႏိုင္ငံျခားသားက ပံုမွန္ဆက္ဆံတဲ့ေနရာ မဟုတ္တာကို
ဆက္ဆံလိုက္တာ သိလိုက္ရတယ္။

အဲ့အေၾကာင္းကို
အသိတစ္ေယာက္ကိုေျပာျပေတာ့ မင္းဟာကလည္းကြာ အဲ့ေ၀ဒနာႀကီးနဲ႕ ေဆးခန္းသြားျပတာ
ငါေတာ့ အံ့ၾသပါတယ္တဲ့။ မိုက္မိုက္လည္း မအံ့ၾသနဲ႕ဗ် ရွိတဲ့ရည္းစား၊ ခ်စ္သူ
ဒါမွမဟုတ္ ေယာက်္ားလက္တည့္စမ္းတာလို႕ ဆင္ေျခေပးလိုက္မွာေပါ့လို႕ေတာင္
ရွင္းျပလိုက္ေသးတယ္။ မင္းကြာ မေရးဘူး မေရးဘူးနဲ႕ အခုေတာင္
စာေတြမ်ားေနပါလား ဘာလဲ မီးလာေနလို႕လားဆိုရင္ေတာ့ ဟုတ္ကဲ့ပါလို႕
ေျဖရမွာျဖစ္သလို၊ မိုက္မိုက္ရဲ႕ မာမီနမ္းကို (မိုက္မိုက္ရဲ
႕အနာဂါတ္မွာေတာ္မဲ့ ေယာကၡမပါဗ်ာ၊ မာမီေခၚလို႕ တစ္မ်ိဳးမထင္ပါနဲ႕
ဟိုမာမီေတြနဲ႕ တစ္ျခားစီပါ) ဖားဖို႕လိုတယ္ေလ။ မာမီနမ္းက
အင္ဂ်ီအိုမ်ားအေၾကာင္း ေစာင့္ဖတ္မယ္ဆိုေတာ့ မာမီနန္း (အခုမွ စာလံုးေပါင္း
အမွန္ေပါင္းတတ္တယ္ အစ္မေရ႕ ဟီးဟီး) အႀကိဳက္ အခုကတည္းက ဖားၿပီး
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေရးျဖစ္တာေပါ့။